De gemeenten Terneuzen en Sluis staan voor een ingrijpend en gevoelig traject: het Rijk onderzoekt de mogelijke komst van grote energieprojecten, waaronder nieuwe kerncentrales en een 380 kV-hoogspanningsstation. De impact daarvan op Zeeuws-Vlaanderen is groot. Om deze impact te beperken en tegelijkertijd kansen voor de regio te benutten, maken het Rijk en de regio afspraken in een zogenaamd Rijk-Regiopakket.

De vraag

De gemeenten willen de omgeving betrekken bij het opstellen van een Rijk-Regiopakket en stelden een Adviesgroep in. Deze groep bestaat uit 26 inwoners en daarnaast vertegenwoordigers van bedrijven, gemeenteraden, dorpsraden en diverse belangenorganisaties (op gebied van zorg, onderwijs en natuur) uit beide gemeenten. Hun gezamenlijke opdracht is om voorwaarden te formuleren die nodig zijn om de kwaliteit van leven, wonen en werken in de regio te behouden én te versterken wanneer de energieprojecten worden gerealiseerd.

De Adviesgroep kwam in de tweede helft van 2025 vijf keer bijeen. Vraag aan Lievens: ontwerp en begeleid de bijeenkomsten voor dit participatieproces en vertaal de opbrengsten naar een helder, gedragen advies aan bestuur en Rijk.

Onze aanpak

Lievens ontwierp en begeleidde het participatietraject in nauwe samenwerking met een projectgroep van inhoudelijk betrokken medewerkers van beide gemeenten. In vijf intensieve bijeenkomsten werkten we samen met de Adviesgroep aan het formuleren van voorwaarden voor de mogelijke energieprojecten. Daarbij stonden drie principes centraal:

  • Iedereen doet mee
    We zorgden voor werkvormen die uitnodigden tot dialoog en wederzijds begrip, ook bij uiteenlopende en soms scherpe standpunten. Door te werken in wisselende groepen en themaclusters werd kennis gedeeld en ontstond onderlinge verbinding.
  • Van zorgen naar concrete voorwaarden
    De gesprekken gingen niet alleen over kansen en zorgen, maar vooral over wat er nodig is om de kwaliteit van wonen, werken en leven in Zeeuws-Vlaanderen te behouden en te versterken. We hielpen de groep om abstracte zorgen te vertalen naar heldere voorwaarden.
  • Zorgvuldig en transparant proces
    Na iedere bijeenkomst verzorgden we een heldere verslaglegging en reflecteerden we samen met de projectgroep op het proces. Waar nodig scherpten we de aanpak aan. In de laatste bijeenkomst stelde de Adviesgroep het volledige voorwaardenpakket vast.

Parallel aan de bijeenkomsten werkte Lievens aan de redactie en samenhang van het adviesrapport, zodat de opbrengsten goed bruikbaar waren voor bestuurlijke besluitvorming.

Het resultaat

Het traject resulteerde in een breed gedragen voorwaardenpakket voor het Rijk-Regiopakket Sluis–Terneuzen. In het eindrapport zijn voorwaarden uitgewerkt rond tien thema’s, waaronder veiligheid en gezondheid, landschap en natuur, bouwactiviteiten en logistiek, communicatie en draagvlak, huisvesting, onderwijs en compensatie.

De gemeenten Terneuzen en Sluis ontvingen hiermee een stevig, zorgvuldig onderbouwd advies dat recht doet aan de zorgen en belangen van inwoners en andere vertegenwoordigers, laat zien waar kansen liggen voor duurzame versterking van de regio en concrete handvatten biedt voor gesprekken met het Rijk en andere overheden. Voor de deelnemers betekende het traject dat hun stem daadwerkelijk werd gehoord en terug te zien was in het eindresultaat.