VPRA

Acht tips voor een stakeholdersanalyse

Stakeholdersanalyse, actorenanalyse, krachtenveldanalyse, omgevingsanalyse. Verschillende namen voor een belangrijke eerste fase van een project: het in kaart brengen van de issues en de partijen die invloed en belangen hebben die voor het project relevant zijn. 

 

Een gedegen analyse is altijd een goede start, of het nu gaat om een groot en complex project of om een kleiner project. Door inzicht in de belangen, drijfveren en issues van de stakeholders kan je zorgen voor effectieve communicatie. Onze acht tips voor een succesvolle stakeholdersanalyse:

 

1. Bepaal het doel van je analyse

Bepaal waar je de analyse voor wil gebruiken. Gaat het om input voor een communicatiestrategie? Of vormt de analyse de start voor het omgevingsmanagement? Het gebruiksdoel bepaalt hoe je de analyse opzet en welk eindproduct je oplevert. In de literatuur staan verschillende modellen. De ‘Power / Interest Grid’ is voor vrijwel elk project een goede basis.

 

2. Afbakenen of juist niet?

Bedenk over welke fase de analyse gaat. Over de eerste projectfase, bijvoorbeeld ‘planontwikkeling’ of over alle projectfasen tot en met de realisatie? Ervaring leert dat je in de beginfase nog niet met zekerheid uitspraken kunt doen over latere fasen. Toch is het goed om ook alvast bij de laatste fase stil te staan. Zo voorkom je dat omwonenden die hinder van de bouw kunnen ondervinden, ‘vergeten worden’ in de eerste fase van communicatie.

 

3. Inspiratie opdoen bij goede voorbeelden

Bekijk projecten die hun ervaringen hebben gedeeld. Het project Maasvlakte 2 heeft veel baat gehad bij Strategisch Omgevingsmanagement en naar aanleiding daarvan het Handboek Strategisch Omgevingsmanagement uitgebracht. In dit boek vind je de praktische vertaling van een aantal theoretische methodes en lees je over de ervaringen van de betrokkenen. Strategisch Omgevingsmanagement (SOM) gaat uit van de Mutual Gains Approach. Uitgangspunt hierbij is het vinden van gemeenschappelijke belangen waar de standpunten verschillen. SOM is inmiddels succesvol toegepast bij vele projecten, waaronder de realisering van de Maasvlakte 2, de totstandkoming van de A4 Delft-Schiedam, de Grenscorridor N69 en de Ruimtelijk Economische Visie Noord-Nederland. Ook biedt het boek veel handvatten voor het vervolg van de analyse: communicatie en omgevingsmanagement.

 

4. Eerst de issues, dan de stakeholders

Inventariseer eerst de issues. Welke onderwerpen spelen rondom het project? Natuurwaarden? Bereikbaarheid? Economie? Deze issues bieden volop aanknopingspunten om snel en eenvoudig tot een zo compleet mogelijk overzicht van relevante stakeholders te komen.

 

5. Doe het samen

Hoe maak je een stakeholdersanalyse? De media-analyse doe je aan je bureau, maar verder zit je daar zo min mogelijk. Beleg een sessie met alle interne projectbetrokkenen. In hun hoofden zit veel informatie. Ga daarnaast in gesprek met stakeholders en vraag ze naar hun belang en standpunten met betrekking tot issues. Zo voorkom je dat je als project foute aannames doet. En door stakeholders vroeg te betrekken, werk je meteen aan een goede relatie en draagvlak voor het project.

 

6. Stop niet als je stakeholdersanalyse klaar is

Realiseer je dat een stakeholdersanalyse een momentopname is. Er kunnen belangen bijkomen, houdingen kunnen veranderen, door wisseling van personeel of bestuurders kunnen organisaties een andere koers gaan varen. Actualiseer de analyse regelmatig. Houd voor het omgevingsmanagement een schema met allerlei relevante informatie bij: met wie is gesproken, wat is afgesproken, is een organisatie in de media aan het woord geweest? Zo’n schema wordt “stakeholdermanagementtool” genoemd. Het is een levend document.

 

7. Vertaalslag naar de communicatiestrategie

De stakeholdersanalyse vormt vaak de basis voor de communicatiestrategie. Je kunt bijvoorbeeld de participatieladder toepassen op de stakeholdersanalyse. Met welke groepen gaan we participeren? Wie ga je ‘empoweren’, oftewel steunen en in stelling brengen? Een andere mogelijkheid is het toepassen van het communicatiekruispunt van Betteke van Ruler op de stakeholdersanalyse. Met wie ga je formeren? Met wie dialogiseren? Wie ga je vooral overtuigen en wie informeren?

 

8. Maak het visueel

Visualisaties maken in één oogopslag helder hoe de kaarten liggen. Bij de verschillende methodes horen verschillende mogelijkheden: cirkels van invloed, assenkruizen, gekleurde pins. Kies de manier die het beste aansluit bij wat voor jouw project belangrijk is. Is de positie ten opzichte van elkaar belangrijk? Is het belangrijk onderscheid te maken tussen gebruikers en belanghebbenden? Daar passen specifieke visualisaties bij. Wil je meer informatie kwijt? Kies dan ook voor een overzicht met aspecten zoals ‘vertrouwen’, ’risico’, ’actie’.

 

Meer weten over een van de stakeholdersanalyses die wij maakten of over stakeholdersanalyses in het algemeen, neem dan contact op.


2 Reacties

  • Smitha698 -

    I keep listening to the news update lecture about receiving boundless online grant applications so I have been looking around for the top site to get one. Could you advise me please, where could i acquire some? kgbdeddafeefedbc
  • Natasha Velanti -

    Geachte heer/mevrouw.

    Hoe kan ik er achter komen wie de stakeholders (primair zowel secundair)zijn van een houtzagerij?

    Ik schrijf een businessplan over het opzetten van een houtzagerij?
    Kunt u mij aub assisteren?

    Vriendelijke groeten,

Plaats uw reactie